Müasir sığorta siyasəti

Ölkəmizdə sığorta işinin təşkili dövrün iqtisadi və sosial tələblərinə uyğun olaraq həmişə yenidən qurulmuş və təkmilləşdirilmişdir. Sığorta işinin indi fəaliyyətdə olan əsasları 1958-ci ildə qoyulmuşdur. Son 30 il ərzində dövlət sığortası sistemində həqiqətən böyük iqtisadi və sosial əhəmiyyət kəsb etmiş irəliləyişlər və dəyişikliklər baş vermişdir.

Beləki, sığorta işinin respublikamızın əhatə dairəsinə aid edilməsi yeni könüllü sığorta növlərinin inkişafına və onlar üzrə əməliyyatların həcminin artmasına təkan vermişdi. Lakin müttəfiq respublikaların dövlət sığortası işindəki tam müstəqilliyi uzun sürməmiş və 1968-ci ildən etibarən dövlət sığortası sistemi ittifaq-respublika əhəmiyyətli orqana çevrilmişdir.

Yenidənqurma şəraitində regionların və rayonların tam təsərrüfat hesabı və özünümaliyyələşdirmə prinsipinə keçməsi bütün maliyyə-kredit sisteminin, o cümlədən dövlət sığortasının həmin prinsiplərə uyğun şəkildə qurulmasını tələb etmişdi. Continue reading →

Apr 27 2011

Maliyyə həlqələri arasında qarşılıqlı əlaqə.

Maliyyə sisteminin bir sıra həlqələrə bölünməsi bu həlqələrinin hər birinin yerinə yetirdiyi vəzifələrin fərqli olmasından, həm də mərkəzləşdirilmiş və qeyri – mərkəzləşdirilmiş pul vəsaiti fondlarının təşkili və istifadəsi metodlarının müxtəlifliyindən irəli gəlir. Dövlətin mərkəzləşdirilmiş pul resursları fondları maddi istehsalda yaradılan milli gəlirin bölüşdürülməsi və yenidən bölüşdürülməsi yolu ilə yaradılır.

Dövlətin iqtisadi və sosial sahələrdə yerinə yetirdiyi rolun vacibliyi maliyyə resurslarının mühüm hissəsinin onun əlində cəmləşdirilməsinin mərkəzləşdirilməsini zəruri edir. Bu resurslardan istifadə forması isə dövlətin iqtisadi, siyasi və sosial vəzifələrini yerinə yetirməsi tələbatını təmin edən dövlət büdcəsi və büdcədənkənar fondlardır.

Maliyyə sisteminin kredit və sığorta həlqələri pul fondlarının təşkili və istifadəsində digər forma və metodlardan istifadə edirlər. Qeyri – mərkəzləşdirilmiş pul vəsaitləri fondları isə müxtəlif mülkiyyət formasında olan təsərrüfat subyektlərinin pul gəlirləri və yığımları hesabına yaradılır. Continue reading →

Apr 27 2011

Müəssisə maliyyəsinin xüsusiyyətləri.

Maddi istehsal sferasında meydana çıxan bütün maliyyə münasibətlərini əhatə etdiyinə görə müəssisə maliyyəsi maliyyə sisteminin əsas tərkib hissəsini və maddi bazasını təşkil edir. Bazar iqtisadiyyatı müəssisə maliyyəsinin möhkəm və sabit olmasını tələb edir.

Başqa iqtisadi kateqoriyalar kimi müəssisə maliyyəsi də iqtisadi münasibətlərin məcmusudur. Müəssisə maliyyəsi bölüşdürücü münasibətləri ifadə edir, yəni təkrar istehsal prosesinin istehsal, bölgü və istehlak mərhələlərində maliyyə iştirak etdiyinə görə müəssilərdə istehsal fondlarının dövriyyəsini maliyyəsiz təsəvvür etmək olmaz. Pulun hərəkəti ilə baş verən maliyyə münasibətləri, müəssisə və başqa müəssisə və təşkilatlar arasında olan maliyyə münasibətlərini misal göstərmək olar. Bu münasibətlər satıcılarla, alıcılarla və s. təşkilatlarla alqı – satqı və s. zamanı yarana bilər.

Müəssisə daxilində pul münasibətləri; bu maliyyə münasibətləri müəssisə ilə onun işçiləri arasında əmək haqqı, mükafat və s. ödənildikdə və eyni zamanda müəssisə ilə onun bölmələri, şöbələri və s. arasında yaranır.

Müəssisə və maliyyə sistemi arasında maliyyə münasibətləri bücə və büdcədənkənar fondlara vergi və ödənişlər köçürülən zaman mümkün olur. Continue reading →

Apr 21 2011

Dövlətin vergi siyasəti

Vergi siyasəti dedikdə, maliyyə resurslarının yenidən bölüşdürülməsi hesabına dövlətin və cəmiyyətin ayrı-ayrı sosial qruplarının maliyyə təlabatlarının təmin olunmasının və həmçinin ölkə iqtisadiyyatının normal inkişaf etdirilməsi məqsədilə ölkənin vergi sisteminin formalaşdırılması üzrə dövlətin həyata keçirdiyi iqtisadi, maliyyə və hüquqi tədbirlərin məciusu başa düşülür. Dövlət vergi siyasətini həyata keçirərkən vergilərə məxsus funksiyalara söykənir və aktiv vergi siyasətinin həyata keçirilməsi üçün bu funksiyalardan istifadə edir. Ölkənin iqtisadi vəziyyətindən və iqtisadi inkişafın müəyyən mərhələsində dövlətin prioritet hesab etdiyi məqsədlərdən aslı olaraq vergi siyasətinin həyata keçirilməsi üçün müxtəlif metodlardan istifadə olunur. Vergi siyasəti dövlətin iqtisadi siyasətinin tərkib hissəsi olmaqla onun həyata keçirilməsinin forma və metodlarından əhəmiyyətıi dərəcədə aslıdır. Continue reading →

Apr 21 2011

Sosial sığortanın mahiyyəti və əhəmiyyəti

İctimai inkişafın obyektiv amillərindən biri bütün vətəndaş qrup-larının maddi təminatının vacibliyidir. Müəyyən səbəblər üzündən və-təndaşların bir hissəsi ictimai əməkdə iştirak edə, yaxud əmək pro-sesində öz iştirakını qoruyub saxlaya bilmirsə, bu, nəticə etibarilə ümu-mi milli məhsulun müəyyən qədər azalmasına səbəb olur. Vətəndaşların fiziki iş qabiliyyətinin təmin olunması bu itkinin qarşısını almaqla ümumi milli məhsulun ekvivalent bir hissəsi qismində çıxış edir. Əm-təə-pul münasibətləri şəraitində milli məhsulun bu hissəsi müəyyən pul fondlarının yaradılması və istifadəsi ilə reallaşdırılır.

Bütün həyatı boyu insan çox tez-tez səhhətinə, iş qabiliyyətinə zə-rər vuran və müvafiq olaraq onu əməkhaqqı almaq imkanından məhrum edən şəraitlə üzləşməli olur. Əksər hallarda insan onun iradəsindən asılı olmayan, bir tərəfdən, sosial-iqtisadi durumla, digər tərəfdən isə istehsal fəaliyyəti ilə müəyyənləşən bu vəziyyəti təkbaşına yenə bilmir. Continue reading →

Apr 21 2011

Həyat sığortası və onun iqtisadi – sosial mahiyyəti

Həyatın sığortası üzrə müqavilə yalnız fiziki şəxslərlə bağlanılır. Sığortaçı təşkilat sığortalananlar kontingentini seçərkən üç başlıca amili əsas götürür: yaş, sağlamlıq dərəcəsi, vətəndaşlıq. Adından da göründü-yü kimi, həyat sığortası polisləri konkret şəxsin – sığortalananın həyatı-na əsaslanır və yalnız həmin şəxs öldükdə həyata keçirilir. Sığortanın əvvəlində sığortalanmış şəxsin adı müəyyənləşdirilir, sığorta polisinin fəaliyyət müddətində ölüm ehtimalı qiymətləndirilir. Sığortaçı o adama deyirlər ki, o, polis əsasında müəyyən işlər görə bilir və polisin ilk sa-hibi olur.

Həyat sığortasına o növlər daxil edilir ki, orada sığorta obyekti ki-mi insanın həyatı çıxış edir. Həyat sığortası müqavilələri azı bir il müd-dətinə bağlandığından burada əmanət və risk funksiyaları birləşə bilər. Məsələn, xarici ölkələrdə məşhur olan belə sığorta növü ölüm halının və həyatın son çağının sığortalanmasıdır. Rusiya Federasiyasında həyatın qarışıq sığortasına daha çox bədbəxt hadisədən sığorta daxil edilir. Belə-liklə, qarışıq sığorta üzrə sığorta məsuliyyəti – sığortalanmış şəxs sığorta müddəti başa çatmamış ömrünün son çağını yaşayırsa, bədbəxt hadisə nəticəsində sağlamlığını itirirsə, vəfat edirsə sığorta məbləğinin ödən-məsini nəzərdə tutur. Continue reading →

Apr 21 2011

Sığorta fondunun formalaşması

Сыьорта фондунун оптимал сявиййясинин мцяйян едилмясиндя щяр бир сыьорта олунанын иштирак сявиййясинин дягигляшдирилмясиндя сыьорта тарифляри чох мцщцм бир игтисади алят кими чыхыш едир. Сыьорта тарифляриндян бажарыгла истифадя едилмяси сыьорта ишинин эяляжяк инкишафында мющкям тяминат демякдир.

Эениш тякрар истещсалын зярури елементи олан сыьорта фонду мяжму ижтимаи мящсулун тякрар истещсалы просеси заманы вя бу просесин нормал, фасилясиз щяйата кечирилмясини тямин етмяк цчцн йарадылыр. Сыьорта фонду тябии гцввялярин, тясадцфлярин тясири нятижясиндя бюйцк даьынтыларын, зярярлярин арадан галдырылмасы цчцн сярянжамда васитялярин олмасындан ютрц зяруридир. Сыьорта фондунун оптимал сявиййядя тяшкилинин щям халг тясяррцфаты, щям сащя мцяссисяляри цчцн, щям дя жямиййят цчцн бюйцк ящямиййяти вардыр. Continue reading →

Mar 29 2011

Maliyyənin predmeti – referat

Maliyyə anlayışı tarixən mal mübadiləsi və pul münasibətlərini bildirib. «Maliyyə» sözü ərəbcədən götürülüb, mənası «malın, sərvətin dəyəri», yəni puldur. «Finans» sözü isə qədim latın dilindəki «financia» sözündən götürülmüşdür, hərfi mənası pul tədiyyəsi deməkdir. Maliyyə ilk dəfə olaraq pul tədiyyəsi anlayışı kimi Orta əsrlərdə İtaliyada daha sonra isə bütün dünyada istifadə olunmağa başlamış və beynəlxalq status almışdır. Maliyyə anlayışı heç də pul münasibətlərinin hamısını əhatə etmir. Pul münasibətləri daha geniş anlayışdır. Müasir cəmiyyətlərin hər birində bir sıra pul münasibətləri fəaliyyət göstərir. Continue reading →

Jan 10 2011

Vergilərin mahiyyəti və funksiyaları – kurs işi

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI TƏHSİL NAZİRLİYİ
AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ

KURS İŞİ

MÖVZU: Vergilərin mahiyyəti və funksiyaları

Kafedra : Maliyyə

Fakültə : Maliyyə – 2

Kurs : II (ikinci)

Qrup : 672

Tələbə : Seyidzadə İlkin

Elmi rəhbər :

BAKI – 2011 Continue reading →

Jan 10 2011

Maliyyə nəzarəti orqanları

Maliyyə nəzarəti cəmiyyətin iqtisadi həyatının müxtəlif sahələrində və təsərrüfatın ayrı – ayrı səviyyələrində irəli sürülən tələblərə uyğun idarə edilməsini təşkil etmək üçün mürəkkəb və cürbəcür məsələləri həll edir.

Maliyyə nəzarətinin həyata keçirildiyi obyektlərdən aslı olaraq, dövlət, ictimai, təsərrüfatdaxili və müstəqil (auditor) maliyyə nəzarəti kimi fərqlənirlər. Dövlət maliyyə nəzarəti ümumdövlət və idarələr tərəfindən həyata keçirilir.

Ümumdövlət maliyyə nəzarəti dövlət hakimiyyət orqanları, icraedici orqanlar, maliyyə, vergi, kredit, sığorta təşkilatları, komitə, baş idarələr, yerli hakimiyyət orqanlarının maliyyə xidməti şöbələri, kooperativ və ictimai birliklərin təftiş komissiyaları tərəfindən həyata keçirilir. O nəzarət edilməli obyektlərə idarəçilik tabeçiliyindən aslı olmayaraq yönəldilir.

İdarə maliyyə nəzarəti, nazrliyin şöbələri, şirkətlər, yerli hakimiyyət orqanları idarələri və s. tərəfindən aparılır. Onun obyektləri müəssisə və idarələrin istehsal və maliyyə fəaliyyəti hesab edilir. Continue reading →